رنگهای اسیدی و رنگهای پایه از چند جنبه به طور قابل توجهی با هم تفاوت دارند. در زیر مقایسه دقیق این دو نوع رنگ ارائه شده است:
I. تعریف و خواص یونیزاسیون
رنگهای اسیدی:
اینها لزوماً نشان دهنده اسیدی بودن محلول های آبی آنها نیستند. بلکه حاوی اکسوکروم های اسیدی هستند که با بازها واکنش نشان می دهند و نمک تشکیل می دهند و یون های رنگی آزاد شده از محلول های آبی آنها آنیون هستند.
رنگ های اسیدی نوعی نمک کرومات حاوی اکسوکروم های اسیدی هستند. آنها اغلب با بازها واکنش نشان می دهند و نمک های سدیم، پتاسیم، کلسیم یا آمونیوم تشکیل می دهند و به طور کلی در آب و اتانول محلول هستند.
رنگهای پایه:
اینها لزوماً نشان نمی دهند که محلول های آبی آنها قلیایی هستند. بلکه با اسیدها نمک تشکیل می دهند و پس از یونیزاسیون یون های رنگی را به صورت کاتیون آزاد می کنند.
رنگ های پایه معمولاً به آنیون های بی رنگ و کاتیون های رنگی یونیزه می شوند.
II. ساختار مولکولی و اکسوکروم ها
رنگهای اسیدی:
حاوی اکسوکروم های اسیدی مانند هیدروکسیل ({0}OH)، کربوکسیل (-COOH) و اسید سولفونیک (-SO3H).
هنگامی که این اکسوکروم ها با بازها واکنش می دهند، مولکول های رنگ یونیزه می شوند و آنیون ها را تشکیل می دهند.
رنگهای پایه:
حاوی اکسوکروم های اساسی، مانند ایمینو (-NH-) و دی اتیل آمینو [-N(CH3)2].
هنگامی که این اکسوکروم ها با اسیدها واکنش می دهند، مولکول های رنگ یونیزه می شوند و کاتیون ها را تشکیل می دهند.
III. کاربردها و موارد استفاده
رنگهای اسیدی:
به طور عمده به عنوان لکه های سیتوپلاسمی استفاده می شود، آنها اغلب برای رنگ آمیزی سیتوپلاسم در آزمایش های بیولوژیکی استفاده می شوند.
آنها به طور گسترده ای برای رنگرزی پشم، ابریشم و نایلون استفاده می شوند و همچنین می توانند برای چرم، کاغذ و جوهر استفاده شوند.
رنگهای اسیدی دارای طیف رنگی وسیع و رنگهای روشن هستند، اما ماندگاری رنگ بسته به نوع رنگ متفاوت است.
رنگهای پایه:
به طور عمده به عنوان لکه های هسته ای استفاده می شود، آنها اغلب برای رنگ آمیزی هسته سلول در آزمایش های بیولوژیکی استفاده می شوند.
آنها به طور گسترده ای برای رنگرزی کاغذ، پنبه، پشم، ابریشم، بامبو، چرم، پر و محصولات کاهی استفاده می شوند و همچنین می توان از آنها برای رنگرزی الیاف استات و اکریلیک استفاده کرد.
رنگ های پایه را می توان به رنگدانه های دریاچه ای برای رنگ آمیزی رنگ ها، جوهرها، پلاستیک ها، محصولات لاستیکی و سایر محصولات تبدیل کرد.
IV. خواص رنگرزی و اقدامات احتیاطی
رنگهای اسیدی:
آنها فاقد مستقیم بودن نسبت به الیاف سلولزی هستند و نمی توان از آنها برای رنگرزی الیاف سلولزی استفاده کرد.
رنگ های اسیدی مختلف به دلیل ساختار مولکولی متفاوتی که دارند، خواص رنگرزی متفاوتی دارند و به روش های رنگرزی متفاوتی نیاز دارند.
رنگهای اساسی:
هنگام رنگرزی الیاف پنبه، ابتدا باید قبل از رنگرزی و چاپ با اسید تانیک آغشته شوند.
هنگام رنگرزی الیاف پروتئینی (مانند پشم و ابریشم)، پایداری آنها به خصوص در برابر نور خورشید ضعیف است.
رنگهای پایه را میتوان با مواد احیاکننده به ترکیبات بیرنگ یا شکلهای لوکو تبدیل کرد. آنها می توانند پس از تماس با هوا یا از طریق یک واکنش اکسیداسیون خفیف به رنگ اصلی خود برگردند.
